Сайт жасау
Home » Тарих қоржыны (page 5)

Тарих қоржыны

БӨРІ ЕТІНІҢ ЖЕРІГІНЕН ТУҒАН ЖӘНІБЕК БАТЫР

«Ер Жәнібек» деп те аталады. Жәнібек батырдың әкесі Бердәулет орта жүз, арғынның қаракесек руынан шыққан айтулы шешен Қазыбек бидің қызы Шашамен үйленеді. Шаша апамыз Бердәулетпен тұрмыс құрған соң, бес-алты жыл бала көтере алмай, бедеу жүреді. Бір күні түнде Шаша апамыз ұйықтап жатып түс көреді. Түсінде екі көкжал арлан бөрі көреді. Осыдан көп ұзамай Шаша апамыз Жәнібекке жүкті болған деседі. Екі ...

Толығырақ »

Халифа Алтайдың Моңғолияға сапары…

1990-шы жыл басталысымен Моңғолияда демократияны жақтаушы жастар үні күштірек шыға бастаған кез болатын. Бұған дейін Моңғолияны өз уысында ұстап келген Кеңес Одағы атты империяның да күні санаулы, ал Моңғолияны 70 жыл билеп төстеген  мәскеушіл, коммунисшіл партияның  әлсірей бастаған осындай бір күндері Түркиядан дін қайраткері Халифа Алтай Моңғолияға келеді екен деген хабар Ұланбатырда және Баян-Өлгей қазақтары арасына тарап кетті. Бұл хабарды ...

Толығырақ »

Кенесары ханның кегін қайтарған ер Тәнеке

Ұлттық код дегеніміз – қай заманда болсын, ұлтының, халқының, ханының намысын таптатпаған батырларды ұлықтайтын рух болса керек. Осындай ұлықтауға тұрарлық Алаш азаматтарының бірі 15-інде ел билеген Тәнеке туралы қазақтың біртуар перзенті Мұхамеджан Тынышбаев: «1807 жылы Қыдыралы би қайтыс болды. Дәл сол жылы Арғанаты тауларының шығысында, Тасқора шатқалында оның немересі, Дөсет бидің ұлы Тәнеке дүниеге келді» деген мәлімет қалдырған. Тәнеке батыр ...

Толығырақ »

Алашорданың мөрі туралы білесіз бе?

Өткен ғасырдың басында, яғни 1915-20 жылдары Ресейдегі пат­шалық билік құлатылып, империя тағдыры Уақытша үкімет пен кеңес­тік большевиктердің қолына алма-кезек өтіп, құйқылжып тұр­ған заманда қазақ зиялылары автономды тәуелсіз Қазақ мемлекетін құруға ұмтылды. Осы мақсатқа жету үшін саяси партия құрды. Оның атын «Алаш» деп атады. Қазақ зиялылары осылай саяси пар­тияның негізін қалап алған соң, ұлт­тық үкімет орнату үшін Жалпы қазақ құрыл­тайын өткізу ...

Толығырақ »

Қашқария қазақтары немесе Алтышарды атам жайлаған

Қашқарияға (немесе Алтышаһарға) қазақтар екі бағытта өтіп келген: бірі Тәңіртауды құлдилап, Ілені қиғаш өтіп, Қашқарияға жеткен; екінші тобы Ферғанадан айналып, Памир асып, Қашқарияға соққан Бұл екі тариxи суреттің бірі Қашқар қаласында орналасқан Совет (сәбет) консулы. Жалпы, Шыңжаң өлкесінде қызыл қытай билігі орныққанға дейін (тіпті 1955 жылға дейін) Советтің бес үлкен консулы болған. Оның төртеуі қазақтар жиы қоныс тепкен Алтай, Шәуешек, ...

Толығырақ »

Бүркітбайдың «Ой, Ғайша- ай!» әні қалай шыққан?

…Сан- салалы әңгіме ән,  күй төңірегінде өрістеді. Бүркітбай әншінің өмірі әлі бұлыңғыр елес сияқты… Нығымет: (атақты тарихшы Нығымет Мыңжани) -Негізі Дүрбілжің осы күні Битүн деп аталып жүр. Ертіс бойында бір құрылыс орны бар. Сонда Шірік Ши деген жер бар. Бүркітбай сол жерде ұсталған. Елеусіз:  — Бүркітбайды гоминдандардың ұстағаны- 1941 жыл, қазан айы… Бүркітбайды ұстағандардың ішінде Құлтай баласы Тұрдыхан зәңгі бар ...

Толығырақ »

Аюмен алысқан аңшы Шалап

Моңғолия қазақтарының ішінен көптеген тарихи тұлғалар мен қоғам қайраткерлері шықты. Аты аңызға айналған әйгілі адамдар да болды. Соның бірі Қарақастың Назар атасынан тарайтын Шалап Дүйсенбайұлы Алтай таудың басында аюмен алысқан адам. Шалап бүгінгі күндері әр қырынан сараланып тарихи кітаптарға жазылмаса да көпке әйгілі болған аңшы, құралайды көзге атқан мерген, жастайынынан аң аулауға әуес өскен, әккі аңкөс аталарымыздың бірі еді. Ол1888 ...

Толығырақ »

Қазақ құсбегілігінің түп төркіні түркілікте

Біз өткен өмір іздерімізге үңілгенде «көшпенділер» деген сөзді көбірек қолданамыз. Бірақ осы атау қайдан шықты, халықтардың пайда болу тегіне емес, іс-әрекеттік қимыл-қозғалысына бейімделетін бұл атауға неге үйір болдық? Меніңше, тарихта өткен ірі империялар, соның ішінде сақтар мен һұндардан жалғасқан түркі тайпаларының одағы сынды ауқымды атауды ауызға алғысы келмеген бақталас көршілеріміз біздің тарих сахнасындағы өз атымызды айтудан тайсақтап, қасақана бұрмалау арқылы ...

Толығырақ »

ЕР ЖӘНІБЕК ХАҚЫНДАҒЫ ЕКІ АҢЫЗ

Жәнібектің қаракесек ауылына күйеу болуы  Тіленші әкесі Бекболаттың орнында қаракесекті билеп тұрған кезінде, Ер Жәнібек қонаққа жиі келеді екен. Бір жолы батыр бірнеше күн қонақ болып, еліне қайтқалы тұрғанда: – Батыр, көңіліңізге алғаныңыз болса айта отырыңыз, – дейді Тіленші. Сонда Жәнібек: – Тіленшіжан, мен төрт аяқты малға, алтын-күміске мұқтаж емеспін ғой, қалауымды сұрасаң айтайын, сары сүйек едің, сүйек жаңғыртайық. Маған ...

Толығырақ »

«ОРАЛМАН» ТУРАЛЫ ОЙ

Соңғы уақытта қазақ киносында салмақты тақырыптар экранға шығуда. Бұл – болмысымызды тануға жасалып жатқан жақсы қадам. Тарихи маңызы бар оқиғалар. Біз үшін тамыры терең қасиеттерді сөз етеді. Қанымызға тән, өзімізге қарсы шыға алмайтын, барлық жігерімізбен жеңе алмайтын терең иірімді сезімдерімізді қозғайды. Бұл – шын мәнінде, атамекеннің қадірін түсіндіре алатын қазақы туындылар. Жер шарын қанша шарласаң да, кіндік қаның тамған туған ...

Толығырақ »